Aanmelden
 Wachtwoord vergeten?

Kinderen en hun financiële opvoeding

Gepubliceerd door Barbara Arbesser op:
woensdag, 14 mei 2008

Deze maand was in diverse kranten te lezen dat jongeren vaak niet verantwoordelijk omgaan met hun geld. Dit blijkt uit onderzoek van het Nationaal Instituut Budgetvoorlichting (Nibud). Een kwart van de scholieren leent wel eens geld. Het zijn vooral de jongere scholieren die geld lenen, vaker dan oudere pubers. Als scholieren lenen, lenen ze gemiddeld € 77,- (bron: J/M voor ouders). Van de jongeren die geld lenen bij instanties weet 30% niet hoe hoog de rente is en hoe lang ze moeten aflossen. Ook het afsluiten van verzekeringen of aanvragen van toeslagen zijn dingen waar jongeren zich weinig mee bezig houden.

Meer dan de helft van de middelbare scholieren geeft aan niet rond te kunnen komen van hun maandelijkse inkomen, dat zij van hun ouders en hun bijbaantje krijgen. Onderzoek wijst uit dat dit bedrag gemiddeld uitkomt op 115 euro.

Naar aanleiding van de laatste mediaberichten omtrent deze in mijn ogen zorgelijke ontwikkeling heb ik besloten mij te verdiepen in de rol van de ouders. Financiële opvoeding is voor veel ouders geen makkelijke aangelegenheid. Zakgeld is vaak een heikel punt dat in veel gezinnen voor ruzies zorgt. Dit artikel bevat een aantal praktische tips voor ouders – niet alleen van pubers, maar ook van basisschoolleerlingen.

 

Basisschoolleeftijd en geld

Een goed moment om met de actieve financiële opvoeding van kinderen te beginnen is zodra kinderen een begrip hebben van getallen tot 100. Dit is meestal rond het zevende of achtste levensjaar. Je kunt dan beginnen met het geven van zakgeld. Omdat jongere kinderen vaak moeite hebben om een langere periode, zoals een maand, te overzien, adviseer ik zelf het zakgeld op wekelijkse basis te geven, bijvoorbeeld 50 cent per week. Laat uw kind zelf kiezen wat het met het geld doet; bijvoorbeeld uitgeven aan snoep of knikkers. Vertel uw kind ook dat het geld gespaard kan worden en wat hiervan de voordelen van zijn. Verder is het slim om een kinderspaarrekening te openen voor uw kind. De meeste grote banken hebben hier leuke mogelijkheden voor die het kind spelenderwijs op weg helpen, onder andere door middel van leuke cadeautjes die bijdragen aan de financiële opvoeding. Het is van belang dat u als ouder uw kind helpt met het maken van de beslissing voor de in uw ogen juiste bank. Kinderen laten zich namelijk veelal beinvloeden door de lokkertjes en hebben natuurlijk nog onvoldoende inzicht in andere zaken. Stimuleer uw kind ook geld op zijn of haar spaarrekening te leggen en te sparen voor een wat grotere aankoop. Kinderen worden zich dan bewust van het positieve effect van de beschikking van geld.

 

Meer informatie over de omgang met zakgeld en over hoe u uw kind kunt leren sparen vindt u op www.Moeders.nu

 

Middelbare school

De middelbare school is vaak de overgang naar grotere behoeftes aan zelfstandigheid. Uw kinderen gaan vaker zonder u op stap en willen zelf hun kleding kiezen. Vaak doet ook de eigen mobiele telefoon zijn intrede. Dit is een goed moment om meer financiële vrijheid in introduceren.

· Kleedgeld

Wanneer wordt kleedgeld het beste ingevoerd? Het is raadzaam hier op het moment mee te beginnen als u het gevoel heeft dat uw kind er rijp voor is. Vaak is dit punt bij meisjes eerder bereikt dan bij jongens. Meisjes willen op hun dertiende vaak al niet meer gaan winkelen met hun ouders. Zij zijn vaak zelf in staat om geschikte kleding uit te kiezen. Mijn ervaring leert, dat veel jongens op die leeftijd nog niet bezig zijn met mode of niet in staat zijn het overzicht te bewaren over hun uitgaven. Rijpheid is te testen. Aangezien u natuurlijk ook niet wilt dat uw kind een half jaar na invoering van het kleedgeld 10 computerspelletjes rijker is maar elke dag in kapotte schoenen en broeken naar school gaat, kiezen veel ouders ervoor om het maandelijkse bedrag aan kleedgeld lager te houden en in ruil hiervoor een aantal zaken samen met het kind te kopen (bijvoorbeeld de nieuwe voetbalschoenen, de nieuwe winterjas). Andere ouders kiezen voor een ‘testperiode’ van een paar maanden, waarna samen met het kind wordt besproken wat er goed ging en minder goed. Van belang is, dat er dan ook naar het kind geluisterd wordt. Soms geeft een kind zelf aan zich nog niet prettig te voelen bij teveel financiële vrijheid.

· Bijbaantjes

Veel middelbare scholieren hebben een bijbaantje. Dit kan niet alleen leiden tot nog meer financiële bewustwording bij uw kind; nog belangrijker is dat zij hierdoor leren dat ‘geld niet uit de lucht komt vallen’. Met andere woorden: er moet eerst inspanning verricht worden, voordat geld wordt uitgegeven!!! · Meer geld? ‘’Ik krijg te weinig zakgeld’’. Een opmerking die veel ouders voor hun kiezen krijgen. Wat is wijsheid en hoe bepaal je wat een redelijk bedrag is om aan uw kind te geven? Een tip hierin is, een kind dat denkt geld tekort te komen een kasboek te laten houden, waarin ze hun inkomsten en uitgaven bijhouden. De grootste kostenposten kunnen in kaart worden gebracht en er kan samen met uw kind een inschatting gemaakt worden van mogelijke besparingen en hoeveel geld er daadwerkelijk meer nodig is.

· Lenen?

Het fenomeen lenen; uw puber wordt er door televisiereclames en andere mediabronnen onherroepelijk aan blootgesteld. Een groot aandeel van scholieren leent weleens geld. Maar er zijn natuurlijk hele verschillende vormen van geld lenen. Een keertje een euro lenen op school voor de ijscoman die ineens op een zomerse dag op het schoolplein staat is iets anders dan 200 euro lenen voor een nieuwe Ipod ‘omdat ik echt weinig zakgeld krijg van mijn ouders’. In beide gevallen is echter van belang dat het kind zich realiseert dat geleend geld onherroepelijk terug moet worden betaald.

Als ouder is het belangrijk dat krediet verstrekken aan je kind meer uitzondering dan de regel moet zijn. Het is hierbij van belang dat beide opvoeders consequent zijn en op één lijn zitten. Om dit te illustreren wil ik het voorbeeld geven van een openhartige uitspraak tijdens een gesprek dat ik recentelijk met een 15-jarig meisje had. ‘De vorige zomer had ik een bijbaantje bij de supermarkt. Ik verdiende best weinig geld. Maar eigenlijk heb ik dat bijbaantje ook niet nodig, sinds ik weet dat ik altijd geld van mijn vader kan lenen en hij toch vergeet het terug te vragen. Ik ben nu bezig een concertkaartje voor band X volgend weekend bij elkaar te lenen. Mocht papa ooit het geld terugwillen, zie ik het dan wel weer. Misschien kan ik dan geld lenen van mijn broer om mijn vader terug te betalen…’ Voor deze scholiere is er weinig verschil tussen geld hebben en geld lenen. Zij leent er ombekommerd op los voor een directe behoeftebevrediging. Als zij de waarde en betekenis van geld niet leert kennen, heeft zij ook een grotere kans om later in financiële problemen te raken.

· Mobieltjes

Het grootste financiële obstakel van jongeren is vaak de mobiele telefoon. De jeugd belt en smst er vrolijk op los, meldt zich met een beetje soms per ongeluk aan bij dure ringtone-abonnementen, waarover ze het overzicht niet houden. ‘Hoe kan ik het excessieve belgedrag van mijn puber reguleren?’ is dan ook een vaakgestelde vraag van ouders. Voor jongere kinderen is de oplossing een prepaid-telefoon. Spreek een bepaald bedrag af per week of maand en houdt u hieraan. Indien uw kind toe is aan een abonnement, helpt u hem of haar vooral de eerste tijd zicht op te houden op de belbundel. Tegenwoordig zijn gespecificeerde facturen meestal online te bekijken voor de abonnee. Zoek met uw kind uit welke mobiele activiteiten het meeste geld verslinden en zoek samen naar alternatieven (zoals lange gesprekken vanuit thuis via de computer).

 

Help, mijn kind wordt 18!

Op 18-jarige leeftijd verandert er vaak veel voor uw kind. Ineens heeft het een eigen zorgverzekering nodig. Achttien is de leeftijd waarop jongeren meer juridische vrijheid over hun geld krijgen – maar ook de juridische verantwoordelijkheid voor eventuele misstappen. Achttienjarige scholieren en studenten krijgen te maken van de 18+tegemoetkoming of studiefinanciering – dus de Informatiebeheergroep. Daarnaast gaan jongeren vaak op zichzelf wonen met alle financiële verplichtingen van dien.

Jongeren van 18 willen vaak niet meer bij het handje worden gehouden wat betreft hun financiële leven. Het is daarom raadzaam om als ouder een meer ondersteunende, coachende rol aan te nemen. Veel jongeren zijn al goed in staat zelf hun 18+ tegemoetkoming aan te vragen. Op http://www.nibud.nl/docs/18plusenjegeld.pdf staat een goede beknopte brochure met weetjes voor aankomende 18-jarigen.