Aanmelden
 Wachtwoord vergeten?

Waarom liegen kinderen?

Gepubliceerd door Eveline Groeneveld op:
maandag, 27 oktober 2008
Bijna alle kinderen (98 procent) liegen wel eens tegen hun ouders. Dit blijkt uit onderzoek van Nancy Darling van Oberlin College in Ohio.
De onderzoekers stellen dat bijna alle kinderen, ongeacht de leeftijd, liegen, maar dat de redenen om te liegen wel veranderen over de jaren.

Globaal gesproken liegen kinderen om vijf redenen:
1.    Om straf te ontwijken
2.    Uit gewoonte
3.    Omdat ze het gedrag afkijken van anderen
4.    Uit angst voor de boosheid van de ouder
5.    Om anderen niet teleur te stellen/ uit schuldgevoel

Jonge kinderen
Jonge kinderen liegen voornamelijk om onder straf uit te komen. Het ‘eigenbelang’ speelt een belangrijke rol op jonge leeftijd.

Oudere kinderen
Oudere kinderen liegen soms tegen hun ouders als ze in tweestrijd raken tussen hun vriendengroep en het thuisfront. Ze kunnen bijvoorbeeld zeggen dat ze niet gerookt hebben, terwijl dit wel zo is. Het gaat er dan vooral om dat ze graag aan de normen van de vriendengroep willen voldoen (in dit geval roken), maar ook hun ouders niet willen teleurstellen. Oudere kinderen liegen ook om te voorkomen dat hun ouders bezorgd raken (een meisje zegt bijvoorbeeld: “ik was bij een vriendin”, terwijl ze eigenlijk bij een jongen was).

De kunst van het liegen
Uit het onderzoek blijkt ook dat oudere kinderen beter zijn in liegen dan jongere kinderen. Van het gezicht van een kleuter is vaak af te lezen of hij of zij liegt. Ook zeggen jonge kinderen eerder tegenstrijdige dingen, waaruit is op te merken dat niet alles klopt. Oudere kinderen zijn beter in het verbergen van emoties en kunnen de situatie doorgaans goed analyseren. Hierdoor is de kans kleiner dat tegenstrijdigheden het verhaal ontkrachten.

Rol van de ouder
Uit het onderzoek van Darling, maar ook uit ander recent onderzoek, blijkt dat ouders ook regelmatig liegen tegen hun kinderen, maar ook tegen andere volwassenen. Auteur Po Bronson van York Magazine is van mening dat ouders op deze manier dit niet het goede voorbeeld geven aan kinderen. Het onderzoek van Darling toont ook aan dat kinderen minder vaak liegen als er duidelijke grenzen worden gesteld en als kinderen worden beloond voor het vertellen van de waarheid.

Moet ik mijn kind straf geven als hij/zij liegt?
Veel ouders vragen zich af of ze een kind dat heeft gelogen moeten straffen. Dit is een lastige vraag. Aan de ene kant zou het geven van straf ervoor moeten zorgen dat het kind het de volgende keer uit zijn/haar hoofd laat om te liegen. Aan de andere kant liegen veel kinderen juist omdat ze bang zijn voor de reactie van de ouder en door erg boos te worden en te straffen, kan het liegen juist worden aangewakkerd. Zoek daarom eerst uit waarom uw kind heeft gelogen.

Houd deze tips in het achterhoofd
•    Het geven van een lichte straf (bijvoorbeeld een time-out of het wegnemen van een privilege) werkt voornamelijk wanneer liegen een gewoonte is geworden. Het negatieve effect dat het liegen oplevert kan de gewoonte (aangeleerd gedrag) doorbreken.
•    Wanneer het liegen voortkomt uit angst voor de reactie van de ouder, is het geven van straf een minder effectieve manier om het gedrag bij te sturen. Ga daarentegen op zoek naar de bron van het liegen en praat met het kind over zijn of haar gedrag. Wat is er gebeurd? Waarom heb je dat zo gedaan? Wat zijn de consequenties? Waarom is wat je hebt gedaan mogelijk gevaarlijk?
•    Vergeet het vertellen van de waarheid, ook al duurde het even, niet te belonen.
•    Geef zelf het goede voorbeeld!